Interakcje nauczyciela z uczniem
Otóż z jednej strony nauczyciel pozostaje w wielu interakcjach z uczniami, są to jednak bardzo specyficzne kontakty wynikające z roli, jaką pełni nauczyciel. Ponadto interakcje te są ograniczone czasowo, najczęściej wiążą się one z jednostką lekcyjną. Na specyfikę interakcji nauczyciela z uczniami zwracają uwagę P. W. Jackson i H. M. Lahaderne. Autorzy ci chcieli się przekonać, jaki typ interakcji zachodzi na terenie szkoły, i w związku z tym dokonywali prostych obserwacji w czterech klasach VI. Klasy te miały po 30 uczniów, a interakcje nauczyciel – uczniowie obserwowano przez ok: 10 godzin, w odcinkach 20-min litowych. W trakcie obserwacji wyróżniono: Interakcje o charakterze pouczającym, gdy odnosiły się one do struktury z danego przedmiotu lub miały na celu osiągnięcie celów kształcenia. Interakcje o typie kierowania, gdy chodziło o interpretację przepisów obowiązujących w klasie. Interakcje o charakterze przyzwalania lub zabraniania, w przypadku utrzymania porządku w klasie, a także karania za niewłaściwe zachowania.
Działania wspólne grupy
To, jak człowiek spostrzega sam siebie, jest związane z tym, jak widzi swoją przynależność do jednej czy do większej liczby grup. I tak, utożsamiamy się z grupą narodowościową Polaków, z mieszkańcami Warszawy, z przynależnością do grupy zawodowej nauczycieli, do podgrupy nauczycieli języka polskiego, do grona pedagogicznego szkoły X, do rodziny Kowalskich itd. Inaczej mówiąc, nasza świadomość przynależności do grup, wyodrębnionych na podstawie pewnych kryteriów, jest nam pomocna w odpowiedzi na pytanie, kim sami jesteśmy. Kryterium “odrębności” nie różnicuje małych grup od grup dużych. Mam świadomość, że jestem członkiem rodziny Kowalskich, a jednocześnie mam poczucie, że przynależę do zawodowej grupy nauczycieli. Nie ulega wątpliwości, że gdy z tego punktu widzenia rozważymy sytuację w klasie szkolnej, to stwierdzimy, że spełnia ona wszelkie wymagania, żeby traktować ją jako grupę.
